Hafif ve konforlu: Alüminyum çatı

Alüminyum; kolay işlenmesi, hafifliği ve sağlamlığı ile mimaride en çok tercih edilen malzemelerden biri. Günümüzde özellikle farklı renkleriyle alüminyum çatılar yaygınlaşıyor.
Hafif ve konforlu: Alüminyum çatı

Oksijen ve silisyumdan sonra dünyada en çok bulunan üçüncü element olan alüminyum kolay işlenmesi, hafifliği, yüksek korozyon dayanımı, sürdürülebilirlik özellikleriyle mimaride en çok tercih edilen malzemelerden biri. Günümüzde pek çok renk seçeneği bulunan ürünle rengârenk, hafif ve güvenli çatılar yaygınlaşıyor.

Çatı deyince akla öncelikle kiremit gelse de günümüzde teknolojinin etkisiyle yepyeni malzemeler çatıları şekillendiriyor. Bu malzemeler altı grupta sınıflandırılıyor: Kil esaslı, metal esaslı, çimento esaslı, bitüm esaslı, plastik esaslı ve diğer malzemeler. Dolayısıyla çatılar kil kiremidin yanı sıra beton kiremit, plastik, çinko, bakır, alüminyum, kurşun, çelik, cam elyaf, cam, seramik, arduaz, ahşap, taş gibi çok sayıda malzemeyle korunuyor. Bu ürünlerden alüminyum, özellikle son 100 yıldır mimarinin farklı kısımlarında tercih ediliyor.

ALÜMİNYUMLA TASARIM ÖZGÜRLÜĞÜ

200 yıl kadar önce keşfedilen alüminyum, oksijen ve silisyumdan sonra dünyada en çok bulunan üçüncü element. İşlenmesinin kolay ve yumuşak olması nedeniyle günlük hayatta sıklıkla karşımıza çıkan, pek çok sektörde kullanılan bu metal, inşaat ve mimarinin de çok sevdiği bir malzeme.

Özellikle yüksek binaların cephelerinde kullanılan alüminyum kolay şekil alması, hızlı uygulanabilmesi ve estetik oluşuyla mimarlara tasarım özgürlüğü sunuyor. Malzemenin önemli bir özelliği de sürdürülebilir olması. Kullanım ömrü dolmasına rağmen defalarca ekonomiye yeniden kazandırılabilen alüminyum, her seferinde özelliğinden hiçbir şey kaybetmiyor.

Ülkemizde nicelik ve niteliksel olarak bol miktarda bulunan alüminyum, çatılarda da kullanılıyor. Hafif oluşu ve korozyona dayanım göstermesi, alüminyumu çatılar için cazip kılıyor.

ALÜMİNYUM, ÇATI UYGULAMA SİSTEMLERİYLE YAYGINLAŞTI

Çatı sektörü Türkiye’de son 15-20 yılda niteliksel açıdan çok gelişti. Sektör, özellikle çatı uygulama sistemlerinin yaygınlaşmasıyla yeni çatı kaplama malzemeleriyle tanıştı. Metal esaslı çatı-cephe kaplamalarıyla sanayi, ticaret yapıları ve sosyal yapılar yeni yüzlere kavuştu. Çatının sistem olarak tasarlanması, diğer metal esaslı çatılarla birlikte alüminyum kullanımını da yaygınlaştırdı.

Korozyona karşı yüksek dayanım göstermesiyle alüminyum özellikle kamu tesislerinin çatısında tercih ediliyor. Korozyona daha fazla maruz kalan deniz kenarına yakın askeri bina, hastane, üniversite gibi pek çok kamu binasının çatısının alüminyumla korunması öneriliyor.

Firesiz üretimi, şekil alma ve montaj kolaylığı, organik olması gibi özellikleri alüminyumu konutlar için de cazip kılıyor. Doğal renginin yanı sıra boyanarak istenen renkte üretilen alüminyum paneller, tekil konutların ve toplu konutların çatılarını renklendirmeye başladı. Ülkemizde alüminyum üretiminin ve çatı sektörünün geldiği nokta dikkate alındığında, ürünün konutlardaki kullanımını önümüzdeki yıllarda artırması bekleniyor.

ÇATIDER Yönetim Kurulu Üyesi Adil Baştanoğlu:
ALÜMİNYUM ÇATILAR GÜVENİRLİKTE İLK SIRALARDA

Alüminyum çatıların, güvenilir ve pratik çatı kaplama malzemeleri listesinde ilk sıralarda yer aldığını kaydeden ÇATIDER Yönetim Kurulu Üyesi Adil Baştanoğlu, sektörde kullanılan diğer çatı malzemeleri ve bunların kullanım alanlarını aktardı.

Kaç tür çatı malzemesi var? Niteliklerine göre bunlar hangi alanlarda kullanılıyor?

Çatılarda kullanılan kaplama malzemeleri çok çeşitli olmakla beraber derneğimizce metal, kil, çimento, bitüm, plastik esaslı ve diğer malzemeler olmak üzere altı genel gruba ayrılarak ele alınmıştır. Her malzemenin kendine göre avantaj ve dezavantaj durumu vardır. Ekonomik, fonksiyonel ve estetik değerler yan yana getirilerek mimarın veya sorumlu mühendisin seçimi esastır.

KİL ESASLI KAPLAMA MALZEMELERİ

Kil kiremitlerin malzemesi tamamen doğaldır. Bünyesinde doğaya ve insan sağlığına zararlı kimyasallar bulundurmamasından dolayı çevreye, insanlara ve hayvanlara zarar vermez. Estetiktir. Genel olarak konutlarda kullanılır.

ÇİMENTO ESASLI KAPLAMA MALZEMELERİ

Çimento Esaslı Kiremitler, kilit sistemi sayesinde fazla yüksek olmayan eğimlerde ve kuvvetli rüzgâr alan bölgelerde yüksek performans gösterir. İşçiliği kolaydır. Darbelere karşı dayanıklıdır. Kil esaslı kiremitlere göre daha pahalıdır. Lifli Çimentolu Sinüs Oluklu Levhalar, erime sıcaklığı 1200 santigrat derece olan yanmaz bir malzemedir. Su geçirmez yapıya sahiptir. Yüzeyinde yoğuşma meydana gelmez. Paslanmaz, nem yapmaz, çürümez, donma ve çözülmeye karşı dayanıklıdır. Çimento içerikli olduğu için kırılgandır. Konut türü yapılar için mimarisinden dolayı pek kullanılmaz.

BİTÜM ESASLI KAPLAMA MALZEMELERİ

Bitüm esaslı bir malzeme olan Shingle, mahya, köşe elemanı gibi aksesuarlar gerektirmez. Çatılarda riskli noktalar için kullanılan çinko kullanımını ortadan kaldırır. Yüzde 33 ve daha yüksek eğimlerde su geçirimsizdir. Ayrıca su yalıtımına gerek kalmaz, kolay uygulanır ve genelde konutlarda kullanılır. Sinüs Oluklu Ondüle Levhalar, güçlü su geçirmezliği ve esnek olması nedeniyle çatlamayan, kesinlikle paslanmayan, küflenmeyen, UV ışınlarına dayanıklı, havadaki kimyasal ve biyolojik maddelerden etkilenmeyen ve bakım gerektirmeyen bir üründür. Sıcak havalarda kendini salarak şekli bozulabilir ve taşıyıcı mukavemetini kısmen kaybeder. Hafif olma avantajı sert rüzgârlı havalarda dezavantaja dönüşebilir, rüzgâr etkisiyle yerinden kalkabilir.

PLASTİK ESASLI KAPLAMA MALZEMELER

Polikarbonat Esaslı Levhalar, hafiftir, darbelere karşı dayanıklıdır, yüksek ışık geçirgenliği vardır. Ekonomik ömrü 10-12 yıldır. Işık geçirdiğinden iç ortamda sıcaklık problemi oluşturabilir. Bu nedenle tüm çatı alanını kaplamak sakıncalı olabilir.Cam Elyaf Takviyeli Polyester Levhalar, endüstriyel tesislerde, seralarda ve yapıların kısmen aydınlatılmasında kullanılır. Hafif, korozyon ve kimyasal etkilere dayanıklı bir malzemedir. Elektrik yalıtımı ve düşük ısı iletkenliğine sahip olması, uzun yıllar bakım ve boya gibi ek hizmete ihtiyaç duymaması önemli avantajlarındandır. Ham malzemesi pahalıdır. Kompozitler kırılgan (gevrek) malzeme olmalarından dolayı kolaylıkla zarar görür.

METAL ESASLI KAPLAMA MALZEMELERİ

Alüminyum-Çinko Kaplamalı Metal Levhalar, basınç altında şekillendirilmiş alüminyum-çinko alaşımıyla kaplanmış, bazı tipleri küçük taş parçacıklarıyla akrilik olarak kaplaması yapılmış 0,40 milimetre kalınlığında çelik levhadır. Çok uzun kullanım süresi (40-50 yıl) vardır. Korozyona dayanıklıdır. Yüzeyi yosunlaşma ve mantar oluşumunu önleyen akrilik kaplamalıdır. Küflenme olmaz, kırılmaz, çatlamaz, fire vermez, alev almaz, donmaz ve yangına dayanıklıdır. Dik çatılarda (10° ile 90°) kullanıma uygundur. Bazı tipleri doğal taş kaplı olması nedeniyle renk solmasına karşı uzun ömürlüdür.

Tek Kat Formlandırılmış Metal Levhalar, yangına dayanıklı, hafif, su geçirmeyen, alev almayan, soğuk havadan etkilenmeyen, yapım, kullanım sırasında fire vermeyen ve hafifliği nedeniyle çatı taşıyıcı sisteminde ekonomi sağlayan bir örtüdür.

Çinko Levhalar, zamanla atmosfer etkileriyle üzerinde gri beyaz renkte, asit karbonikli çinko oksitten bir tabaka meydana gelerek malzemenin korozyonunu önler. Tuz ve asit buharları çinkoyu tahrip eder, kullanım süresini azaltır.

Bakır Levhalar, tavlanmamış bakır kırmızı renkte olup zamanla oksitlenerek önce koyu kahve sonra turkuaz renkte bir tabaka oluşturur. Bu değişim, bakır levhanın korunmasını sağlar. Bu tabakanın kesinlikle temizlenmemesi gerekir. Lüks konut çatılarında kullanılır.

Kurşun Levhalar, genellikle 3 milimetre kalınlıkta çeşitli boyutlarda kullanılır. Zamanla levhaların yüzeyinde koyu gri tabaka meydana gelir.

Çelik Levhalar, endüstri yapılarında yaygın olarak kullanılır. Galvaniz yapılmış çelik levhalar uzun ömürlüdür. Katlandığı zaman çinko kaplama veya boya dökülmez. Siyah sac levhaları çatılarda kullanmak doğru değildir; genelde konut türü yapılarda tercih edilmez. Asit buharları ile üretim yapılan sanayi tesislerinde yalıtımlı olarak kullanılmalıdır.

HER TÜR MİMARİYE UYGULANABİLİR

Alüminyum çatıların avantajları nelerdir? Fiyat, malzeme özelliği dikkate alındığında diğerleriyle kıyaslar mısınız?

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de alüminyum, demir ve çelikten sonra en fazla kullanılan ana metal konumunu sürdürmekte ve sahip olduğu dekoratif görünüm, natürel veya renkli kaplama ile inşaat sektöründe kullanıcılara zengin seçenekler sunmaktadır. Güvenilir ve pratik çatı kaplama malzemeleri listesinde, alüminyum çatılar haklı olarak ilk sıralarda yer alır.

Alüminyum, hafifliği, yüksek korozyon direnci, uzun ömürlülüğü, düşük bakım maliyetleri, geri kazanma imkânı, metalin çok yönlülüğü ve sonsuz değişik şekilde profil elde edebilme olanağıyla binaların çatı ve cephe kaplamalarında yoğun şekilde kullanılır. Ayrıca sağlamlığı, dekoratif görünümüyle inşaat sektörü için de birçok seçenek sunmaktadır. Son yıllarda yapılardaki alüminyum, dünya çapında gelişme göstermiş ve çok büyük bir pazar payı elde etmiştir.

Alüminyum kenet kaplama, su geçirimsiz, darbelere dayanıklı, bakım gerektirmeyen, uzun ömürlü, geri dönüşümlü, çevreci çatı ve cephe kaplama ürünüdür; ayrıca firesiz üretimi ve montaj kolaylığıyla da tercih edilmektedir. Alüminyum özellikle baca dibi, pencere kenarları, vadi dereler gibi çatıda çok kritik noktalarda da çok iyi çözüm sunmaktadır.

Alüminyum çatılar ne tür binalar için daha uygundur?

Alüminyum malzemesi, tek kat formlandırılmış panel, poliüretan izoleli panel olarak gerek çatıda gerekse cephede kaplama olarak kullanılmaktadır. Konut, otel, fabrika, depo, alışveriş merkezi, spor ve dinlenme tesisi, eğitim kurumu, askeri yapılar, endüstriyel yapılar ve hava limanlarının çatı cephe projelerinde, eski yapıların restorasyonlarında, müze, cami, kilise ve sanatsal yapılarda geniş bir uygulama alanı bulmaktadır.

Alüminyum, sülfür bileşenleri dahil birçok tür korozyona karşı dayanıklıdır. Çıplak hâlde oksijenle hemen birleşerek şeffaf, yüzeye yapışan bir film oluşturur ve bu film korozyonun içeri işlemesine engel olur.

Alüminyum çatıların yaygınlığı dünyada ve ülkemizde nasıldır?

Avrupa ülkelerinde alüminyum çatılar yaygın olarak endüstriyel binaları ve kamu binalarını süslüyor. Rusya’da alüminyum çatıya karşı tavır yavaş yavaş değişmeye başlıyor ve bugün konut piyasasında giderek daha sağlam bir şekilde oturmaya başlıyor. Ülkemizde natürel gofrajlı alüminyum yıllardır kullanılırken son yıllarda ise boyalı alüminyum daha yaygın olarak kullanılmaktadır.

2021’DE İÇ PİYASA TOPARLANACAK

Çatı sektörünün 2020 yılına değinerek 2021 beklentilerinizi aktarır mısınız?

2019 yılı inşaat sektörü için olumsuz bir dönemdi. Biz de çatı sektörü olarak inşaat sektörü içinde yüzde 10’luk paya sahibiz. İnşaat sektörünün küçülmesine paralel olarak çatı sektöründe de küçülme yaşandı. 2018’e kadar mevcut verilerimize göre 150 milyon metrekarelik bir çatı alanı gözükürken, bu rakam 2019’da 120 milyona kadar indi. 2020 yılını pandemi dönemi, ikinci dalga ve bunun dünya üzerindeki makro-mikro etkilerini göz önüne alarak değerlendirdiğimizde iyileşmenin en iyi hâlinde dahi bu durumun 2019 senesinin verilerini aşamayacağını düşünüyoruz. 2021 yılında sektörümüzde iç piyasamızın toparlanmaya devam edeceğini, ihracat artışının süreceğini ve pandemi etkileriyle baş edebilirsek biriken taleplerden dolayı daha iyiye yöneleceğimizi düşünüyorum.

Atermit Metal Satış Müdür Yardımcısı Mesut Yavaşoğlu:

2021’DE ALÜMİNYUM ÇATIDA ARTIŞ BEKLENİYOR

Atermit Metal Satış Müdür Yardımcısı Mesut Yavaşoğlu, alüminyum panellerin diğer sandviç panellere göre en önemli avantajının korozyona karşı yüksek dayanımı olduğunun altını çizerken fiyat avantajına da vurgu yaptı. Alüminyum sandviç panellerin kendi renginde olabildiği gibi boyalı da olabildiğini belirten Yavaşoğlu, “Natürel renkteki sandviç paneller boyalı sac alternatiflerine göre hem daha ucuz hem de daha dayanıklıdır. Boyalı alüminyum sandviç paneller ise uzun ömür ve estetiği bir araya getirdiği için sektörün en kaliteli ürünüdür” dedi.

Alüminyum panellerin korozyon dayanımından dolayı özellikle korozyona açık kimyasal tesislerde, asidik ortamlar bulunan tesislerde, hayvan barınaklarında (ahır, kümes vb.), diğer kurum, kuruluş ve tesislerde de uzun süre bir sıkıntı yaşanmadan kullanıldığını anlatan Yavaşoğlu, 2021 beklentilerine ilişkin şunları söyledi: “2021 yılında alüminyum çatı malzemelerinde belirgin bir artış beklenmektedir. Özellikle 2020 yılında boyalı sacdan mamul ekonomik sandviç panellerde, üretici firmaların birçoğunda sac kalınlıkları ve sac kalitesi oldukça düşmüş durumdadır. Bu sebeple alüminyum paneller 2021 yılında daha fazla pazar payı bulacaktır.”

ATERMİT’TEN ALÜMİNYUM PANELLERDE 5 YIL AYRILMAZLIK GARANTİSİ

Atermit 1956 yılında Adana’da çatı kaplama malzemeleri üretmek amacıyla kuruldu. Bugün beş üretim tesisi ve 400’den fazla çalışanıyla inşaat malzemeleri, otomotiv yan sanayi ve Actifoam markasıyla spor/egzersiz ürünleri üreterek 21 ülkeye ihracat yapan firma; alüminyum çatı alanında sandviç panel ve alüminyum trapez üretiyor.

Alüminyum panellerde firmanın 5 yıl ayrılmazlık garantisi verdiğini kaydeden Atermit Metal Satış Müdür Yardımcısı Mesut Yavaşoğlu, ürünün teknik detaylarına ilişkin şu bilgileri verdi:“Sandviç panellerde dolgu malzemesi olarak EPS kullanılmaktadır. Diğer dolgu malzemeleri alüminyumla yapışma sorunu yaşayacağı için kullanılmamaktadır. Alüminyum paneller hafif olması sebebiyle çatıya yük bindirmemekte, montajı da çok kolay yapılabilmektedir. Alüminyum paneller genel olarak natürel gofrajlı olarak üretilmekte, ancak talep olması durumunda boyalı olarak da üretimi yapılabilmektedir. Alüminyum paneller sac panellere göre termin konusunda da daha avantajlıdır. Alüminyum panellerimizde, diğer tüm sandviç panel ürünlerimizde olduğu gibi alın kapama detayı bulunmaktadır. Bu detay sandviç panellerde kullanılan dolgu malzemesinin dış etkenlerle (su, kar gibi) temasını tamamen kesmektedir. Firmamız endüstriyel çatı/cephe ve tarım ve hayvancılıkta kullanılan çatı/cephe konusunda çok çeşitli çözümler sunmaktadır. Bunlar arasında alüminyum sandviç panel dışında boyalı sac sandviç panel, taş yünü yalıtımlı sandviç panel ve son olarak Atermit dendiği zaman akla gelen sonsuz ömürlü asbest içermeyen lifli çimentodan mamul oluklu ve düz levhalar, yani Atermit ve Aterpan bulunmaktadır.”

Butik Çatı Proje Danışmanlık Firma Sahibi Yağız Sinan Kaya:

UYGULAMA KALİTESİ YÜKSELMELİ

Butik Çatı Proje Danışmanlık Firma Sahibi Yağız Sinan Kaya, homojen bir malzeme olan alüminyumun çatının tercih edilmesinde, ürünün hafifliğinin ve korozyona dayanıklı oluşunun etkili olduğunu ifade etti. Alüminyumun çatıya metrekarede ortalama sadece 2,5-3 kg yük bindirerek diğer kaplama malzemelerinden çok daha hafif olduğunu vurgulayan Kaya, alüminyum çatıların tercih edileceği yapıları şöyle sıraladı: “Genellikle düşük çatılı, çatı eğimi yüzde 8 ve üzerindeki binalarda, korozyona maruz kalınan denize yakın bölgelerdeki yapılarda, çatı taşıyıcı sisteme aşırı yük bindirmesi istenmeyen uygulamalarda ve tek parça paneller (mahya hattından saçak ucuna) ile hızlı uygulama yapılması istenen yapılarda tercih ediliyor.”

ALÜMİNYUMUN KALINLIĞI EN AZ 0,70 MİLİMETRE OLMALI

Çatı kaplama uygulama ve teknik danışmanlık alanında uzmanlaşan Yağız Sinan Kaya, ülkemizdeki alüminyum çatıların malzeme ve uygulama kalitesi açısından niteliğiyle ilgili şu teknik bilgileri verdi: “Yerli üretim ve ithal seçenekleri olan alüminyum çatı kaplama malzemesinde kaliteyi, ürün kalınlığı ve boya (lak) diye tabir ettiğimiz değişkenlerin belirlediğini söyleyebiliriz. Alüminyum endüstriyel açıdan birçok sektörde kullanıldığı için çeşitli kalınlık, boy ve ende üretilir. Çatı için tavsiye edilen kalınlık minimum 0,70 milimetre olmalıdır. Bu kalınlık tek başına yeterli değildir. Projenin bulunduğu bölgedeki rüzgâr ve kar yükü hesaplanarak alüminyum panelleri sabitlemek amacıyla kullanılacak gizli klips bağlantı elemanlarının kalınlık ve tespit aralıkları kesinlikle istatiksel olarak hesaplanmalıdır. Bunun yanı sıra alüminyum panellerin bağlanacağı ahşap kaplama panelinin de minimum 15 milimetre olmasını, bu kaplama panelinin ise taşıyıcı karkasa bağlandığını ayrıca belirtmek gerekiyor.

DOĞRU UYGULAMAYLA UZUN ÖMÜRLÜ ÇATILAR

Ülkemizde üretilen ürünler belirli bir standardı yakalamış olsa da uygulamada bazı zorluklarla karşılaşılmaktadır. Bu tür ürünler fabrikadan rulo (yarı mamul) olarak sahaya gönderilir. Rulo şantiyede kenet makinesiyle hadveli panel hâline getirilmekte ve çatı yüzeyine özel pense ve el aletleriyle montajlanmaktadır. Bu uygulama, konusunda uzman teknik bilgilere sahip uygulama ekibiyle yapıldığında, sistem uzun yıllar sorun çıkarmadan işlevini görmektedir. Fakat uygulama, teknik yeterlilik ve bilgiye sahip olmayan ekiplerce yapıldığında önemli sorunlar yaşanmaktadır.”

Yaşanabilecek en basit sorunun çatıdan eve su sızdırarak kendini göstereceğini belirten Kaya, en ağır sorunun ise alüminyum panellerin rüzgârın emme kuvvetine dayanamayarak uçması olduğunu vurguladı.

Peki, can ve mal güvenliğini tehdit edebilecek bu uygulamalara karşı denetim yeterli mi?

“Ülkemizde konu ile ilgili denetleyici bir mekanizma maalesef bulunmamaktadır. Denetleme işi çoğunlukla her bir projede işveren ile uygulama yapan firmanın sorumluğu sınırında kalmıştır” diyen Kaya, bazı projelerde ise teknik proje danışmanlık ve süpervizörlük hizmeti alındığını dile getirdi. Kaya, uygulama kalitesinin artırılması için dışardan teknik hizmet alınmasının öneminin altını çizerken, sektördeki olumlu gelişmelere de değinerek şunları söyledi: “ÇATIDER’in Milli Eğitim Bakanlığı ile yapmış olduğu çatı standartları ve uygulamalarıyla ilgili mesleki yeterlilik eğitimlerinin yanı sıra online eğitimleri mevcuttur. Kalitenin artırılması için meslek okullarında bölümler açılması, işverenlerin çatı uygulaması yapan firmalardan sertifika istemesi gerekmektedir.”

USTA ELLERDE ŞEKİLLENEN ÜRÜNLER

ÇATIDER üyesi olan Butik Çatı Proje Danışmanlık, çatı kaplama uygulama ve teknik danışmanlık faaliyetlerini, sektördeki yenilikleri geleneksel yöntemlerle harmanlayarak sürdürüyor. Sadece çatı alanında faaliyet gösteren firma; metal kenetli sistem, titanyum çinko, alüminyum, bakır, kiremit ve bitümlü örtülerle sektöre hizmet veriyor. Kuruluş, sistemin tamamlayıcı unsurları olan çatı penceresi ve yağmur iniş sistemleri tedarik ve uygulamacısı olarak proje etüt, çizim, teknik destek, süpervizörlük hizmetlerini sunuyor.

Sahada da birikim ve tecrübelerini projelere yansıtmaya özen gösterdiklerini söyleyen Butik Çatı Proje Danışmanlık Firma Sahibi Yağız Sinan Kaya, alüminyum ürün ve uygulamalarının çatı için avantajlarını şöyle aktardı: “Alüminyum çatı kaplama için söyleyebileceğim, projelerde tasarıma büyük esneklik sağlayan bir ürün olması. Usta ellerde şekillenen, görsel farklılıklar oluşturan bir ürün. Tekniğine uygun yapılmış her uygulamanın, uzun yıllar bakım ve onarım gerektirmeden ilk günkü gibi kullanabilir olması, tercih edilmesinde etkilidir.”

DÜRDANE SEVİNÇ TOKİ Haber Dergisi