Mavi ile yeşilin dansı: Karacabey Longozu

Bursa’da Susurluk Irmağı’nın Marmara Denizi’yle buluştuğu noktada yer alan Karacabey Longozu, canlı çeşitliliği, mavi ile yeşilin görkemli ahengiyle görenleri büyülüyor.
Mavi ile yeşilin dansı: Karacabey Longozu

Türkiye’nin doğal güzellikleri ve zenginlikleri arasında en önemli çevre hazinelerinden biri olarak “cennet” diye anılan longoz (subasar) ormanları geliyor. Yılın belli zamanlarında sular altında kalan ormanlık alanlara verilen isim olan longoz diğer adıyla “subasar”, az rastlanan bir orman ekosistemidir.

Denize doğru ilerleyen akarsular, taşıdığı alüvyonları kıyı noktasında biriktirerek suyun ağzını kapatacak bir set oluşturur ve suyun denize ulaşmasını engeller. Su debisinin yüksek olduğu yılın belli zamanlarında denize ulaşamayan su, yayılarak kıyıdaki ormanları kaplar ve böylece longoz ormanı olarak anılan ekosistem meydana gelir.

Türkiye’nin dört longoz ormanı olan İğneada, Acarlar, Sarıkum ve Karacabey longozları arasında Karacabey, barındırdığı canlı çeşitliliği ve görkemiyle diğerlerinden ayrılır.

İKİ GÜZEL BİR ARADA: SU VE ORMAN

Bursa’nın Karacabey ilçesine bağlı Yeniköy yakınlarında, Susurluk Irmağı’nın oluşturduğu 2 bin hektarlık Kocaçay Deltası’nda bulunan longoz, ırmağın Marmara Denizi’yle buluştuğu noktada yer alıyor.

Deltanın batı tarafında toplam alanı 194 hektar olan Dalyan ve Poyraz Gölleri, 600 hektar alanda sazlıklar ve 730 hektarlık alanı kaplayan subasar ormanları bulunuyor. Doğu bölümünde ise 391 hektarlık Arapçiftliği Gölü, tarım alanları, kumullar, sazlıklar, deniz börülcesi ve ılgınla kaplı geniş çamur düzlükler yer alıyor. Zengin bir flora ve faunaya sahip olan bölgeyi doğaseverler, fotoğrafçılar, kuş gözlemcileriyle araştırmacılar ziyaret ediyor.

Karacabey’de bugüne kadar 250’nin üzerinde kuş türü tespit edildi. Kuşlar arasında ak pelikan, çamurçulluğu, kuğu, sülün, yeşil ağaçkakan, yalıçapkını, sürmeli kum kuşu ve yılan kartalı gibi nadir görülen türler bulunuyor. Karaleylek, küçük balaban, gri balıkçıl, kuğu, Macar ördeği, sumru ve poyraz kuşu gibi birçok kuş türü de üremek için buraya geliyor. Bölge, ağırlık olarak dişbudak, kızılağaç, söğüt gibi belli türdeki ağaçların yanında göl soğanı, su menekşesi, nilüfer gibi özel bir bitki örtüsünü içinde barındırıyor. Tatlı su ve deniz balıklarının yaşayabildiği lagün gölleri, bundan yirmi yıl öncesine kadar Meksika’dan Türkiye’ye göç eden yılan balıklarının üreme merkezi durumundaydı. Ancak Bursa’dan gelen Nilüfer Çayı ile Susurluk’tan gelen Susurluk Irmağı’nın taşıdığı kimyasal atıklar nedeniyle lagün gölleri ve Kocaçay Deltası’nda ekolojik sistem kısmen de olsa tahribata uğradı.

BİR TURİSTİK TESİS DEĞİL

Karacabey Longozu, ziyaretçilerinin tabiriyle “bir belgeselin içinde dolaşmak” hissi yaşatıyor. Doğaseverlerin bile her zaman rastlayamayacağı güzelliklerle dolu ormanlarda gezmenin neredeyse “doğaüstü” bir yanı var. Yine de doğaçlama gezilecek bir yer değil Karacabey Longozu; önceden hazırlanmak, rota belirlemek, gezi deneyimlerini paylaşanları dikkate almak şart. Bilinmesi gereken en önemli detay, burasının bir “turistik tesis” olmadığı. Deltada su ve yiyecek bulunabilen tek bir nokta var, oraya da her ihtiyaç duyulduğunda ulaşmak mümkün değil. Dolayısıyla çok büyük bir alanda hareket hâlinde olunacağı için yiyecek ve içecek gibi ihtiyaçların mutlaka önceden hazırlanması gerekiyor.

Longoz ormanları, ziyaretçilerini üzerinde kuş figürleri bulunan renkli bir kapıyla karşılıyor. İçeride toprak yoldan ilerlerken manda, keçi ve ineklerin refakatiyle karşılaşıyorsunuz. Yol üzerinde sıkça karşılaşılan uyarı tabelaları her an türlü hayvanla yüz yüze gelebileceğinizi ve hem sizin hem de hayvanların güvenliği için dikkatli olmanız gerektiğini söylüyor.

BÖCEKLERE DİKKAT!

Girişin solundan devam edildiğinde longozun en geniş alanlarından birine ulaşıyorsunuz. Dinlenme molası vermek için en uygun yer de burası. Sola ayrılan yol ise denize doğru ilerliyor. Bu yolun deniz kumunu andıran yapısı, üzerinde yürümeyi keyifli hâle getiriyor. Ancak bu yürüyüşlerde özellikle böceklere dikkat etmek gerekiyor. Yalnızca Kocaçay Deltası ekosistemiiçin değil, tüm ekosistemler için hayati öneme sahip olan böceklerin kesinlikle ezilmemeleri yönünde uyarılar içeren tabelalarla sık sık karşılaşıyorsunuz. Yine bu kısımda, bölgenin en çok görülen bitkilerinden karabaş otuna rastlıyorsunuz. “Yalancı lavanta” ve “keşiş otu” olarak da bilinen bu bitki, sağlığa sayısız faydaları bulunmasının yanında doğa fotoğrafçıları için de eşsiz güzellikte manzaralar sunuyor.

Yol boyunca ilerlerken mutlaka uğranması gereken noktalardan biri Kuş Gözlem Kulesi. Kule, tüm araziyi yüksekten görmeye olanak sağlayan tek yapı olduğu için profesyonel fotoğrafçılar kadar göl ve orman manzarasını yukarıdan görmek isteyenlerin de uğraması gereken yerlerden. Aynı yoldan devam ettiğinizde son olarak denizin karşısında yer alan Dalyan Gölü’ne ulaşıyorsunuz.

Bölgenin bir turistik tesis olmadığından bahsetmiştik ama longozun bir yerinde yapay bir Afrika köyü bulunuyor. Bu yapay köy, Şahan Gökbakar’ın oynadığı Recep İvedik 6 filmi için set olarak hazırlanmış. Hasırdan bungalovlar, kemik figürleri ve ortalıkta gezinen kedi, köpek, tavuk, hindi gibi hayvanlar çekimlerden sonra buraya bağışlanmış. Yiyecek ve su bulabileceğiniz yegâne mekân bu yapay Afrika köyünde bulunuyor.

KAYDEDİLMİŞ CENNET

70 familyaya mensup 454 türden oluşan Türkiye’nin toplam kuş varlığının neredeyse yarısının fotoğraflandığı Kocaçay Deltası’ndaki longoz ormanlarının tüm güzelliği, Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan belgesel ile kayıt altına alındı. Dört ay süren prodüksiyon aşamasında 517 ayrı planda toplam 460 saat çekim yapıldı. Görüntülerin montajı ve belgesel hâline getirilmesi iki ay sürdü. Büyük titizlikle yürütülen bu yorucu çalışmanın ardından hazırlanan 22 dakikalık belgesel, Karacabey Longozu’nun keşfedilmeyi bekleyen tüm güzelliklerini gözler önüne seriyor. Dileyenler Bursa Büyükşehir Belediyesinin Youtube kanalını ziyaret ederek belgeseli izleyebiliyor.

NASIL GİDİLİR?

Longoz ormanları, Karacabey’de Bayramdere Köyü yakınlarında bulunuyor. Bursa kent merkezine 85 km, Karacabey ilçe merkezine ise 23 km mesafede yer alan bölgeye araçla gidilebiliyor. Toplu taşımayla gitmek isteyenler de Uludağ Üniversitesi metro istasyonundan Yeniköy-Boğaz dolmuşlarına binerek longoz ormanlarına ulaşabiliyor.

TURGAY BAKIRTAŞ – TOKİ HABER

https://www.tokihaber.com.tr/e-dergi/