Dicle’den Hevsel Bahçeleri’ne Diyarbakır Millet Bahçesi

Diyarbakır'a hayat veren Dicle Nehri'nin kıvrımlı yapısı ve Hevsel Bahçeleri'nin ızgara dokusu Yenişehir Millet Bahçesi'nin tasarımına yansıdı. Dinamik bir peyzaj karakterine sahip olan millet bahçesi, kent dokusu içinde çok özel ve önemli bir yerde bulunuyor.

Diyarbakır’a hayat veren Dicle Nehri’nin kıvrımlı yapısı ve Hevsel Bahçeleri’nin ızgara dokusu Yenişehir Millet Bahçesi’nin tasarımına yansıdı. Dinamik bir peyzaj karakterine sahip olan millet bahçesi, kent dokusu içinde çok özel ve önemli bir yerde bulunuyor.

Peyzaj Mimari Zeyat Hattapoğlu

Peyzaj Mimari Zeyat Hattapoğlu, Diyarbakır Yenişehir Millet Bahçesi’nin tasarım özelliklerini TOKİ Haber Dergisi için anlattı:

“Diyarbakır Yenişehir Millet Bahçesi’ni kentsel ölçekte ele alarak bütüncül bir yaklaşımla projelendirdik. İlkesel anlamda, ülke genelinde ilk örnekleri yapılmaya başlanan millet bahçesi kavramı üzerinde dururken, bir taraftan da bölgeye özgü değerleri barındıran tasarım kriterlerini belirledik. Diyarbakır ölçeğinde analizler yaparak kent dokusuna ve ihtiyaçlarına en uygun projenin üretilmesini amaçladık.

PROJE ALANI ÖZEL BİR KONUMDA

Köklü bir tarihi barındıran kadim Diyarbakır kentinde tarihin izlerini sürmek mümkün. Buradan hareketle öncelikle kentle ilgili okumalar yaptık, kentin tarihi ve kültürel birikim sürecini ve güncel durumu anlamaya çalıştık.

Kentte yaşayan herkesin bir arada var olabileceği, toplumun her kesimi için kamusal açık-yeşil alandan beklentinin karşılanabileceği bir uygulama yapmak hedefiyle kentsel ölçekte projenin tasarım kurgusuna dönük analizler yaptık. Bu analizler bize proje alanının kentin çok özel bir konumunda olduğunu gösterdi. Tarihsel gelişim, ulaşım, erişebilirlik, arazi kullanımı ve yeşil alan çözümlemelerimiz doğrultusunda, kentin ana ulaşım aksları ve karakter bölgelerini ortaya çıkardık, proje alanının kesişen akslar içindeki konumunu değerlendirdik. Bağlantı ve akışların sağlanabilmesine yönelik alternatif ulaşım rotaları ve yeşil alan bağlantıları önerdik. Kent içi yaya ve bisiklet dolaşımını millet bahçesiyle bütünleşik bir şekilde planladık.

KENT İÇİNDEKİ YEŞİL KORİDOR

Yenişehir yerleşim dokusunda Diyarbakır surlarına paralel olarak gelişmiş bir kamusal koridor oluşturulmuştur. Diyarbakır İstasyonu ve Suriçi bölgesi arasında yer alan proje alanını, komşuları Sümer Park, Cahit Sıtkı Tarancı Kültür Merkezi, kentin ilk parkı Anıt Park ve yoğun pasif yeşil karakterdeki Karayolları Genel Müdürlüğü arazisiyle bütüncül şekilde ele alarak, tüm alanların millet bahçesiyle bağlantısını güçlendirdik. Yıkılan Atatürk Stadyumu ve çevresiyle birlikte 55 bin metrekarelik alana yayılan Yenişehir Millet Bahçesi’ni, Yenişehir kamusal koridorunun bir bileşeni olacak şekilde tasarladık.

AKTİF VE PASİF YEŞİL ALAN BAĞLANTISI

Kentin akciğerleri görevini gören, insanı doğayla buluşturan yeşil alanlar, kent ölçeğinde bir sistem olarak kurgulanmalı, geçişler ve bağlantılar sağlanmalıdır. Bu yaklaşımdan hareketle yeşil alan analizleri yaparak bölgedeki aktif ve pasif yeşil alanları belirledik. Proje alanı ve alanın içinde bulunduğu kamusal aks, Yenişehir bölgesinin merkezinde, yoğun kent dokusundan bağımsız önemli bir kentsel boşluk ve güçlü bir yeşil koridor olma potansiyeli taşıyor. Bu doğrultuda proje kapsamında yaptığımız üst ölçek yeşil alan analiziyle yeşil aks bağlantılarını önerdik. Uygulama sonucunda bu aks, kentin önemli bir yeşil koridoru olacak.

HEVSEL BAHÇELERİ’NİN IZGARA DOKUSU YANSITILDI

Mezopotamya’nın ilk tarım arazisi olan Hevsel Bahçeleri, Dicle’nin getirdiği bereket sayesinde kentin tarih boyunca gıda deposu olarak kullanılmıştır. Vadiden aşağı kıvrılarak inen nehre yönelmiş bahçeler yer yer kademeli teraslar hâlinde düzenlenmiştir. Projemizde Dicle Nehri-Hevsel Bahçeleri ilişkisini yansıtmak hedefiyle alandaki ortalama 6 metrelik kot farkını teraslama yapmak suretiyle çözerek, Hevsel Bahçeleri’nin ızgara dokusunu tasarıma yansıttık.

Kot farkını tasarım aşamasında (teraslama ile) avantaja dönüştürerek mekân belleği üzerinden işlevsel çeşitlilik ve geniş manzara açıları sağladık ve o bölgeye özgü kurgulanmış dinamik bir peyzaj karakteri oluşturduk. Ayrıca kot farkından faydalanarak proje alanının manzaraya hakim noktalarında seyir balkonları konumlandırdık. İki katlı olarak tasarlanan bu balkonlar, yere özgü bir kullanım olan “Taht”ın (ev damlarının gün boyu biriktirdiği ısıdan kaçmak ve gece serinliğinde faydalanmak için zeminden kopacak şekilde üretilen teras) bir peyzaj elemanı olarak yorumlanmış formudur.

MEKÂNSAL AVANTAJLAR

Proje alanının çevresindeki yol ve yapı adalarına göre düşük kotta olması gürültünün etkisini azaltırken, alan çeperi ve çevre yapılar açısından derinlik ve farklı perspektiflerin algılanabilmesine imkân tanıyor. Yazın günün farklı saatlerinde kaçılacak gölge, kışın rüzgârdan korunma ve kurak mevsimler için nemli bir ortam sağlıyor. Proje kurgusunun en hayati bileşenlerinden biri olarak tasarlanan su ögesi, alanda bir mikro-klima oluşturacak. Çeperde konumlandırılan yoğun ağaç dokusu yapıları maskeleyerek kullanıcıları, kentin bina yoğunluğundan koparıyor. Ayrıca ana araç yollarından yayılan gürültü çeperdeki yoğun ağaç dokusu tarafından absorbe ediliyor.

KENT AVLUSU

Tasarımda kentin tarihi dokusunun mimari karakterini belirleyen avluyu da ele aldık. Özellikle Suriçi bölgesinde evlerin neredeyse tamamında içinde su ögesi bulunan avlu kullanımına rastlamak mümkündür. İklimsel veriler ve kültürel birikim sürecinin bir sonucu olarak doğa ile iç içe yaşama arzusu vesosyalleşme ihtiyacı ev mekânı içinde avlu ile çözümlenmiştir. Proje alanı da parçası olduğu ekolojik koridorla beraber çevresinde yer alan 8-10 katlı yapıların oluşturduğu beton cephelerin arasında kentsel bir avlu oluşturuyor.

Bu bağlamda ele alınan avlu, temel açık alan ihtiyaçlarının millet bahçesi bünyesinde karşılanmasını, sosyalleşmeyi, her yaş grubuna dönük etkinlik ve programlara katılabilme imkânını, alanın daha çok kişi tarafından tercih edilmesini ve sahiplenilmesini sağlayacaktır.

KENT YAŞAMINA KATKI

Millet bahçesi projesini tasarlarken bir fiziksel mekânın ötesinde mekândaki sosyal aktivitelerin yaratacağı sosyal yaşamı da düşündük ve buna yönelik işlevler ekledik. Rekreasyonel kullanımların belirlenmesinde, temel ihtiyaçları, iklimi ve sosyal yapıyı göz önünde bulundurduk. Bahçede kullandığımız bitkisel materyallerin form, ölçü, çizgi ve renk özellikleriyle, kentsel mekâna, kent peyzajına estetik değerler katmasını hedefledik.

Fonksiyon alanları olarak, kitapçılar çarşısı ve millet kıraathanesi, sıfır atık geri dönüşüm parkı (eğitim, üretim, oyun ve eğlence), yansıtma ve oyun havuzu, ahşap köprü ve iskeleler, seyir balkonu (taht), teras ve çardaklar, spor parkı, bisiklet ve koşu parkuru, yaya yolları, tema bahçeleri, aktif çim alanlar, seyir basamakları, çok amaçlı etkinlik alanları ve zemin altı otoparka yer verdik.

Bitkisel kompozisyonda ise soğanlı bitkiler, güller, gramine bitkiler, tıbbi-aromatik bitkiler, bostan bitkileri ve su bitkilerinden oluşan tematik bahçeler tasarladık. Etkinlik alanı olarak planladığımız alanı konser, açık hava sineması, afet toplanma alanı, geleneksel halk şenlikleri, toplu yemek ve spor olmak üzere çok amaçlı kullanılabilecek şekilde kurguladık.

İNSAN KENDİNİ EVİNİN BAHÇESİNDE HİSSETMELİ

Doğaya saygı, kültürümüzdeki bahçelerin genel özelliklerini taşır. Bahçe, düzenin yalınlığı, yaşam mekânı olması ve işlevselliğiyle tanımlanır. Doğal form ve düzenden hoşlanma duygusunu bahçe tasarımında izlemek mümkündür. Bahçe, kent içinde bir kamusal alan yaratmanın yanı sıra kent insanını evinin bahçesinde hissettirmeli, insanlar o mekâna saygı duymalı, herkes kendi evi gibi kabullenip koruyabilmelidir.

Bu veriler ışığında Yenişehir Millet Bahçesi’ni, şehrin merkezinde, hızlı ve gürültülü kent yaşantısından izole, insanların doğa ve temiz hava ile buluşma noktası olarak kurguladık. Engelli, yaşlı, kadın ve çocuklar başta olmak üzere kentin tüm yaşayanlarına hitap edecek nitelikte ve erişilebilir normlarda, zengin içerikli peyzaj bileşenlerini yalın ve rasyonel bir tasarım diliyle ifadelendirdik.”

TOKİ Haber Dergisi

TOKİ Haber
TOKİ Haber

Konya’ya kent dokusuyla uyumlu millet bahçesi

Y. Mimar Merve Kuyu, Konya'da millet bahçesinin hep var olduğu izlenimini uyandırmak için kent dokusuyla uyumlu bir tasarım yaptıklarını açıkladı.
Konya Seydişehir Millet Bahçesi’nin tasarımında Selçuklu bahçelerinin değişmez kriterleri olan doğaya saygı, çevreyle uyum, kullanışlılık ve işlevselliği temel konsept olarak benimsendi. Z. Merve Kuyu – Y. MimarMesart Mimarlık ve İnşaat AŞ/Kurucu Y. Mimar Merve Kuyu, Konya’da millet bahçesinin hep var olduğu izlenimini uyandırmak için kent dokusuyla uyumlu bir tasarım yaptıklarını anlatıyor: “Seydişehir Millet Bahçesi tasarımı öncesinde yerleşimin kuruluşundan itibaren günümüze kadar geçen süreçteki ekonomik, sosyal, kültürel ve tarihi mirası inceleyerek kentsel gelişim projeksiyonu oluşturduk. Yerleşimin yakın ve uzak zamanlı gelişim beklentilerini ortaya koyarak kentin her düzlemde zayıf ve güçlü yönlerini tanımlamaya çalıştık. Anadolu Selçuklu ve Selçuklu dönemlerinde yetişen kıymetli ilim adamlarıyla öne çıkan yerleşimlerden biri olan kent, günümüzde sanayisiyle ön planda olan şirin, fazla göç alıp vermeyen, kimliğini korumuş Anadolu kentlerimizden birisidir. Günümüzde kentin kişi başına düşen aktif yeşil alan miktarı 7 metrekare olup millet bahçesiyle bu orana bir nebze daha olumlu katkı sağlamayı hedefledik. Seydişehir Millet Bahçesi’nin tasarımını yaparken projenin; kentin tarihi, kültürel ve doğal yerel kimlik özelliklerini taşıyan ve koruyan, halkı doğayla buluşturan, doğal afet anında kentin toplanma alanı olarak hizmet verebilen, kent yaşam kalitesine, ekolojisine ve estetiğine katkı sağlayan, çok yönlü sosyal yaşam mekânları sunan çekim ve cazibe merkezi olmasını önemsedik. SELÇUKLU BAHÇE KÜLTÜRÜ GÜNÜMÜZE TAŞINDI Selçuklu

Tarihi yarımadada meydanlar boş kaldı

İstanbul'da yeni tip koronavirüs salgınını önleme çalışmaları kapsamında alınan kararların ardından başta tarihi yarımada olmak üzere birçok ilçede park ve sahiller boş kaldı.
İstanbul’da yeni tip koronavirüs salgınını önleme çalışmaları kapsamında alınan kararların ardından başta tarihi yarımada olmak üzere birçok ilçede park ve sahiller boş kaldı. İçişleri Bakanlığınca 81 il valiliğine gönderilen genelge ile virüsle mücadele sağlanıncaya kadar hafta sonlarında, il ve ilçelerde vatandaşların sahil bantları, mesire ve ören yerleriyle piknik alanlarında; piknik yapmak, balık tutmak, spor, yürüyüş gibi faaliyetleri yasaklandı. Yasak kararı ve “evde kal” çağrılarına uyan vatandaşların virüs salgını nedeniyle evlerinde kalmayı tercih ettiği görüldü. Vapur, tramvay ve otobüs seferlerinde az sayıda vatandaşın seyahat etmesi dikkati çekti. Tarihi yarımadanın simgelerinden Ayasofya ve Sultanahmet meydanları da boş kaldı. Ortaköy, Bebek ve Sarıyer sahillerinde de vatandaşlar tedbirlere riayet etti.

100 bin konutta kura heyecanı İzmir ile başladı

TOKİ “100 Bin Yeni Sosyal Konut Projesi”nde ilk kura İzmir Karabağlar’da inşa edilecek 750 konut için yapıldı.
TOKİ “100 Bin Yeni Sosyal Konut Projesi”nde 1 milyon 211 bin kişinin heyecanla beklediği kuralar başladı. İlk kura İzmir Karabağlar’da inşa edilecek 750 konut için yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayelerinde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın koordinasyonu ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın desteğiyle Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülen 100 Bin Yeni Sosyal Konut Projesi için 16 Aralık 2019- 15 Ocak 2020 tarihleri arasında başvurular alınmıştı. Depreme dayanıklı, kimlikli, mahalle kültürünün yaşatılacağı ve yatay mimari esasıyla inşa edilecek sosyal konutlara Türkiye genelinde vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi. Başvuruların e-Devlet üzerinden ve belirlenen bankaların yetkili şubeleri aracılığıyla kabul edildiği kampanyaya toplam 1 milyon 211 bin 518 başvuru yapıldı. İLK KURA İZMİR İLE BAŞLADI 100 Bin Yeni Sosyal Konut Projesi’nde ilk kura çekimi, İzmir Karabağlar Projesi için yapılDI. 750 konutun inşa edileceği proje için 30 bin 187 kişi başvuruda bulundu. Kura töreni, İzmir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Halkapınar Kapalı Spor Salonu’nda noter huzurunda gerçekleştirildi. Kurada isimlerinin okunduğunu duyan vatandaşlar büyük mutluluk yaşadı. Yıllardır ev sahibi olma hayaliyle yaşadıklarını söyleyen vatandaşlar, hayallerinin gerçekleşmesinde emeği geçenlere teşekkür etti. Kuradan ismi çıkan Nezahet Begeç, çok sevinçli bir gün yaşadığını söyledi. Daha önce de toplu konut için kura çekimine katıldığını anlatan Begeç, “O zaman nasip olmamıştı