FELAKETİN MİMARİSİNİ BELGELEMEK

Eyal Weizman ile Ines Weizman’ın yazdığı “Önce ve Sonra: Felaketin Mimarisini Belgelemek” Lemis Yayın’dan Baran Bilir’in çevirisiyle çıktı.
FELAKETİN MİMARİSİNİ BELGELEMEK

Eyal Weizman ile Ines Weizman’ın yazdığı “Önce ve Sonra: Felaketin Mimarisini Belgelemek” Lemis Yayın’dan Baran Bilir’in çevirisiyle çıktı.

TURGAY BAKIRTAŞ – TOKİ Haber

Faaliyetlerini İngiltere’nin önemli eğitim kurumlarından Goldsmiths Üniversitesi bünyesinde yürüten Forensic Architecture (Adli Mimarlık), 2000’lerin ufuk açıcı ve etkili araştırma merkezlerinin başında geliyor. Eyal Weizman’ın kurucu direktörü olduğu merkez, özellikle savaş alanlarındaki ihtilaflı meseleler hakkında yürüttükleri soruşturmalar, ürettikleri kanıtlar ve hazırladıkları raporlarla hem araştırma yöntemlerine hem de insan hakları ve sosyal adalet mücadelesine katkı sağlıyor.

Royal College of Art’ın öğretim üyelerinden Ines Weizman ise Centre for Documentary Architecture (Belgesel Mimarlık Merkezi) adlı disiplinlerarası araştırma kolektifiyle yine benzer çalışmalar yürütüyor.

Weizman çifti, çalışma alanlarının kesişim kümesini oldukça ses getiren bir kitapla taçlandırdılar. “Önce ve Sonra – Felaketin Mimarisini Belgelemek” başlığıyla Lemis Yayın tarafından okurla buluşturulan bu önemli çalışma, hem bir temsil aracı hem de analiz malzemesi vazifesi gören “önce ve sonra” görüntülerine odaklanıyor.

Yazarlar, çarpıcı örnekler üzerinden bu görüntülerin tarihine bakıyor, özellikle uydu teknolojilerinin bu temsil formuna kazandırdığı yeni perspektife işaret ediyorlar. Bir yandan da bu görüntülerde ve temsil teknolojilerinde somutlaşan politik veçhelerin izini sürüyorlar.

Eyal ve Ines Weizman, çalışmalarının temelini oluşturan çıkış noktasını şöyle özetliyorlar: “Önce ve sonra görüntülerinin günümüzdeki yaygınlığı dünya algımızı şekillendiriyor. Bu durum şüphesiz ilgimizi fail insanın temsilinden toprakların ve mimarlığın temsiline kaydırarak yeni bir boyut açıyor; bu da mekânsal analizi asli bir politika aygıtına dönüştürüyor. Ne var ki önce ve sonra görüntülerinin en can alıcı yanı, aralarındaki gediktir; bu gedikler de basit yorumlara mukavemet eder.”

Bir diğer ifadeyle, Weizmanlar “Önce ve sonra fotoğrafları bize yalnızca iki farklı zamanı gösterir, fakat ikisi arasında neler yaşandığını, bu büyük değişimlerin nasıl gerçekleştiğini anlatmaz” diyorlar.

Kameralar elbette yalan söylemez. Fakat nereye odaklandıklarını, neyi kadrajın dışında bıraktıklarını ve neyi sakladıklarını da söylemezler. Dolayısıyla onu kullananların kurguladığı bir anlatının aktarım aracı olmaktan ileriye gidemezler. Bir mekânın görüntüsünün yandan çekilmesiyle uydudan çekilmesinin tüm hikâyeyi tersyüz edecek farklar barındırabilmesinin ardında bu gerçek var. Dresden’in bombalanmasından Körfez Savaşı’na, Kamboçya ve Bosna’daki soykırımlardan çevresel bozulmalara kadar birçok tarihi olay -ister habercilik ister manipülasyon amaçlı olsun- bu kurgusal yaklaşımın önümüze getirdiği görüntülerle hafızalarımıza kazındı.

Eyal ve Ines Weizman’ın tarihsel bir belge olarak önümüze konulan önce ve sonra fotoğraflarının arasındaki derin boşluğu en aza indirebilmek için mimari bakış açısının nasıl kullanılabileceğine dair ipuçları sunduğu bu çalışma, mimarinin imkânlarını bambaşka bir boyuta taşımasıyla özel bir dikkati hak ediyor.

Önce ve Sonra: Felaketin Mimarisini Belgelemek
Yazar: Eyal ve Ines Weizman
Çevirmen: Baran Bilir
Yayınevi: Lemis Yayın
İlk Baskı Yılı: 2021
Sayfa Sayısı: 62
Boyut: 13 cm x 17,5 cm