Marmara’nın dijital ikizi hazırlanıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca, ekosistemin korunması, müsilaj ve kirlilik problemlerinin oluşmadan önlenmesi için Marmara Denizi'nin dijital ikizi oluşturulacak.
Marmara’nın dijital ikizi hazırlanıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca, ekosistemin korunması, müsilaj ve kirlilik problemlerinin oluşmadan önlenmesi için Marmara Denizi’nin dijital ikizi oluşturulacak.

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünden alınan bilgiye göre, Bakanlık, Denizlerde Bütünleşik Kirlilik İzleme Programı (DEN-İZ) ile üçer yıllık periyotla tüm denizlerde 423 istasyonda, 11 enstitü ve 3 araştırma gemisi ile kirlilik ve kaliteyi izlemeye aldı.

Ortaya çıkan bulgular ışığında özelikle 2016’dan itibaren Marmara Denizi’nde çalışmalarını artıran Bakanlık, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü ile 2016 MARMOD FAZ I Projesini ve 2021 yılında ise MARMOD FAZ II projesini hayata geçirdi.

MARMOD FAZ II ile 2021’de Marmara Denizi’nde görülen müsilajın etkileri ve nedenlerinin belirlenerek önlemeye yönelik eylem planlarını ortaya koymak amacıyla Marmara Denizi’nde izleme nokta sayısı 150 istasyona çıkarıldı.

Marmara Denizi’nde haziran 2021 döneminde 40 sefer günü ve 234 noktada, eylül ayında ise 441 noktada genişletilmiş bir ağla izlemeler gerçekleştirildi.

MARMOD FAZ II projesi kapsamında Marmara Denizi’nin dijital ikizi oluşturulması çalışmalarına başlandı.

ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürü Mehrali Ecer, MARMOD FAZ II kapsamında 2021’de görülen müsilaj sonrasında Marmara Denizi için fiziksel, biyojeokimyasal ve ekosistem modüllerini içeren 3 boyutlu bir model geliştirildiğini belirtti.

Ecer, proje kapsamında Marmara Denizi’nin 2021’de görülen müsilaj sonrasında dijital ikizinin oluşturulması çalışmalarına başladıklarını ifade ederek, çalışmanın hangi aşamada olduğuna ilişkin şu bilgileri verdi: “Şu anda fiziksel oşinografik modelden oluşan bazı bölümlerini tamamlayıp test çalışmalarına başladığımız dijital ikizin tüm modüllerini 2023 yılının sonuna kadar tamamlamayı hedefliyoruz. 150 noktada yaptığımız izleme sonuçlarını ve Marmara Denizi’ne taşınan kirlilik yüküne ilişkin tüm verileri girerek oluşturacağımız ve dünyada bu konudaki öncü çalışmalardan biri olan Dijital İkiz Projesi sayesinde Marmara Denizi’nde yaşanan müsilaj ve diğer kirlilik problemlerini oluşmadan engellemeyi, iyi kalite deniz ekosisteminin tekrar gelişmesini, biyolojik çeşitliliğin artırılmasını, Marmara Denizi’nde ekolojik dengeyi korumayı hedefliyoruz.”

Seçili istasyonlarda müsilaj oluşumuna neden olan ara tabaka besin yükleri birikiminin anlaşılması için yüksek çözünürlüklü veri toplanacağını anlatan Ecer, alansal çözünürlüğü artırmak için seferler sırasında yüksek bir teknoloji olan Scanfish Cihazı ile Marmara Denizi’nde hatlar biçiminde izleme yapılacağına değindi.

Böylece yeni bileşenler eklenerek geliştirilen üç boyutlu modelin Marmara’nın dijital ikizi haline getirilmesi sağlanacağını aktaran Ecer, yeni oluşacak veri, gözlem, iş ve senaryonun, web arayüzü ile Bakanlığın Sürekli İzleme Merkezine (SİM) entegrasyonunun da sağlanacağını dile getirdi.

Ecer, “Artırılacak istasyon sayısı ile boğazlar yolu ve karasal kaynaklı su ve besin yükü bütçeleri daha hassas şekilde güncellenecek” ifadelerini kullandı.

MARMARA DENİZİ’NİN DİJİTAL İKİZİ NASIL ÇALIŞACAK?

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu ise Marmara dijital ikizinin nasıl çalışacağına ilişkin şu bilgileri verdi: “Marmara Denizi fiziksel ve ekolojik 3 boyutlu modeli ile deniz, havza, atmosfer ve sosyoekonomik girdiler entegre edilecek. Dijital ikiz karar verici, vatandaş, bilim insanı ve tüm son kullanıcılara gerçek zamanlı olarak denizin her noktası ile ilgili görsel sayısal bilgi akışı sağlayabilecek. Bu bilgi ile denizin iyi çevresel duruma gelmesi ve deniz ekonomisi sektörlerinin ekosistem ve değişen iklimle uyumlu biçimde iyileştirilmesini hedefliyoruz.”