Rusya’daki yeni projeler müteahhitlik sektörünü büyütüyor

Türk müteahhitler Rusya Federasyonu'ndaki yeni projelerle dünya liginde yarışmayı sürdürüyor.
Rusya’daki yeni projeler müteahhitlik sektörünü büyütüyor

Türk müteahhitler Rusya Federasyonu’ndaki yeni projelerle dünya liginde yarışmayı sürdürüyor. Türkiye, Rusya’daki projelerin katkısıyla her yıl ENR listesinde de adından söz ettiriyor.

Rusya ile Türkiye arasında pek çok alanda süregelen ticari ilişkilerin en önemli ayaklarından birini yapı sektörü oluşturuyor. Sektöre dönük girişimler 1984 yılında imzalanan doğal gaz anlaşmasıyla başladı. Anlaşma, doğal gaz bedellerinin bir kısmının, Türk müteahhitlik firmalarının Rusya Federasyonu’nda gerçekleştireceği projelerin finansmanında kullanılmasını öngörüyordu. Böylelikle müteahhitlere Rusya yolu açılmış oldu.

Rusya’nın altyapı ve üstyapısını yenileme veya tamamlama ihtiyacıyla Türk müteahhitlerin uzun yıllar yurt dışında edindiği deneyimler birleşince ülke, Türkiye’nin en önemli müteahhitlik pazarı hâline geldi. Türk müteahhitleri bugüne kadarki toplam projelerinin yüzde 20’sini Rusya’da gerçekleştirirdi. Rusya pazarında 1988 yılından bu yana üstlenilen proje sayısı bin 974’e, işlerin toplam tutarı da 75,8 milyar dolara ulaştı. Projeler arasında; kentsel altyapı, arıtma ve boru hattı gibi altyapı projeleri, enerji santralleri, petro-kimya tesisleri, endüstriyel ve depolama tesisleri gibi sanayi tesisi projeleri; yol, köprü, tünel ve havaalanı gibi ulaşım projeleri; konut, iş merkezi, idari bina, askeri tesisler, sağlık tesisi, turizm tesisi ve sosyal-kültürel tesisler gibi çeşitli bina projeleri bulunuyor. Her bir başarılı proje yenilerine referans kaynağı oldu ve müteahhitler 2012-2015 yıllarında Rusya’da ortalama 5-6 milyar dolarlık iş yaptı. 2015’te yaşanan duraklama sonrasında yeniden hareketlenen ilişkiler, müteahhitlik hizmetlerini de olumlu etkiledi. Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) verilerine göre 2018’de Rusya’da 3,9 milyar dolar tutarında proje üstlenildi. 2019 yılında ise bu rakam altı yeni projenin gelmesiyle Temmuz sonu itibarıyla 1,9 milyar doları buldu.

DÜNYA’NIN EN BÜYÜK MÜTEAHHİTLİK KURULUŞLARI

2018 yılında ENR (Uluslararası İnşaat Sektörü Dergisi ) listesinde yine ikinci sıraya yerleşen Türk müteahhitlerin bu başarısında, Rusya’da yaptıkları işlerin büyük payı bulunuyor. Türkiye, küresel pazarda süren durgunluğa ve artan risklere rağmen 2018 yılında da “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde Çin’in ardından ikinci oldu. Üçüncü sırada önceki yıllarda olduğu gibi yine ABD bulunuyor. ENR listesine Türkiye’den 44 firma girdi. Özellikle ilk 10 firmanın başarısında Rusya’da aldığı dev projelerin de payı var. Bu projelerden bazılarına göz atalım.

MOSKOVA’DA ATIKTAN ENERJİ ÜRETİM TESİSİ

Rusya’daki büyük projeler içinde en yenisi, Yenigün İnşaat’ın “Atıktan Enerji Üretim Tesisi.” Rusya’nın güçlü gruplarından AGC-1 ile 2 Ağustos’ta sözleşme imzalayan Yenigün, 5 milyon nüfuslu Moskova’da şehrin atıklarını enerjiye dönüştürecek tesisin inşasını üstlendi. Tesiste, 700 bin ton atık işlenerek 1,5 milyon Moskovalının elektrik ihtiyacı karşılanacak. Projenin ilk aşaması olan katı yakıt deposu inşaatı 2022 yılında tamamlanacak.

EKSİ 50 DERECEDE SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ TESİSİ

Rönesans Holding’in Yamal LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) Projesi, Rusya Federasyonu’nun Kuzey Kutup Dairesi içerisinde yer alan Sabetta Bölgesi’nde bulunuyor. Fransız, Japon & Rus işveren ve iş ortaklarının yer aldığı proje, sert ve zorlu iklimsel ve coğrafi koşulları nedeniyle modüler inşaat yapım yöntemi ve teknolojisiyle diğer projelerden ayrışıyor. 2016 yılında başlayan, 2019 yılında tamamlanması hedeflen projede her biri yıllık 5,5 milyon ton LNG üretme kapasitesine sahip üç ünitenin tamamlanmasıyla toplam 16,5 milyon ton yıllık üretim kapasitesine ulaşılacak. Sıcaklıkların eksi 50 derecelere düştüğü, yılın 120 günü güneşin hiç doğmadığı sert iklim koşullarının hâkim olduğu bir coğrafyada inşa edilen projenin ilk faz çalışmaları tamamlandı. Rönesans Holding’in Rusya’daki benzer projelerinden Phosagro Amonyak Üretim Tesisi, 2014-2017 yılları arasında inşa edilmişti.

RUSYA’NIN EN BÜYÜK GAZ İŞLEME TESİSİ

Rönesans Holding, Gazprom’un Çin sınırındaki Doğu Sibirya Bölgesindeki Amur kentinde kuracağı ve Rusya’nın en büyük, dünyanın ise sayılı gaz işleme tesislerinden biri olacak Amur Doğal Gaz İşlemesinin harici tesislerinin inşaatına 2018 yılında başladı. Rönesans Holding bünyesindeki Rönesans Endüstri, 1,6 milyar dolar değerindeki projeyi tamamladığında tesis yılda 42 milyar metreküplük üretim kapasitesine sahip olacak. İşlenmiş doğal gazın Sibirya’nın Gücü (Power of Siberia) boru hattıyla Çin’e ihraç edilmesi planlanıyor. Amur, ayrıca dünyanın en büyük helyum üretim tesisini de içerecek.

MERCEDES SİRİUS OTOMOBİL FABRİKASI

ESTA Construction tarafından 18 ayda inşa edilen ve Mercedes-Benz’in Rusya’daki ilk yatırımı Sirius araç fabrikası, 3 Nisan 2019’da Devlet Başkanı Vladimir Putin’in katılımıyla açıldı. Tesis, 250 milyon avronun üzerinde yatırımla hayata geçti.

TATARİSTAN’DA ELEKTRİK SANTRALİ

ENKA’nın 2017’de başladığı ve 2021’de tamamlanacak olan elektrik santrali projesi, Rusya’ya bağlı Tataristan Cumhuriyeti’ndeki Nizhnekamsk şehrinin güneydoğusunda, Kama Nehri’nin batı yakasındaki sanayi merkezinde yer alıyor. 495 MW’lık Kombine Çevrim Gaz Türbinli Termik Santral (CCGT-TPP) ve enerjinin santralden alınarak şebekeye aktarılması için gerekli altyapı, anahtar teslimi esasına göre inşa edilecek. Kombine Çevrim Gaz Türbinli Termik Santral’in tasarım konfigürasyonu iki gaz türbinini, bir buhar türbinini ve iki ısı geri kazanımlı buhar jeneratörünü kapsıyor. Santralin ana yakıtı, Nizhnekamskneftekhim üretim proseslerinin bir yan ürünü olan bağlı gaz türevleri olacak.

ENTEGRE YAŞAM KOMPLEKSİ KAŞİRSKAYA PLAZA

ENKA’nın Moskova’da gerçekleştirdiği çok fonksiyonlu ticaret merkezi Kashirskaya Plaza Projesi, 196.750 metrekarelik alanı kaplıyor. Perakende mağazaları, fitness salonu, sinema, eğlence yerleri, restoran ve hipermarket gibi mekânları bir araya getiren entegre bir kompleks özelliğindeki Kaşirskaya Plaza, ENKA’nın yeniden geliştirme projeleri kapsamında inşa ettiği ikinci alışveriş merkezi olarak Mayıs 2018’de tamamlandı.

GELİNCİK MULTİ-FONKSİYONEL TIP KOMPLEKSİ

ENKA, Krasnodar Gelincik’teki modern bir medikal merkez olarak tasarlanmış olan “Multi-Fonksiyonel Tıp Kompleksi Projesi”nin inşaatına 2016’da başladı. 13 ayda tamamlanması planlanan proje ENKA’nın hızlandırılmış projelerinden biriydi. Proje, planlanandan 1 ay önce 23 Haziran 2017’de tamamlandı. Yaklaşık 11.495 metrekarelik kapalı alan inşasını kapsayan Gelincik Multi-Fonksiyonel Tıp Kompleksi üç ayrı binadan oluşuyor: Multi-Fonksiyonel Tıp Merkezi, Çok Katlı Rezidans Binası ve Yeni Çamaşırhane.

CAPITAL TOWERS

Avrupa’nın en yüksek binası unvanını alan OKO Towers, Soçi Olimpiyat Köyü ve Domodedovo Havaalanı Terminal 2 binası olmak üzere Rusya’da önemli işlere imza atan Ant Yapı’nın Capital Towers Projesi, Moskova Nehri ile tarihî Krasnopresnenskaya Parkı’nın arasında bulunan 233.000 metrekare büyüklüğe sahip çok fonksiyonlu bir yaşam kompleksinden oluşuyor. İçinde rezidans, ofis, kafe, restoran, spor salonu gibi çok amaçlı alanlar bulunan kompleks, modern teknoloji ile doğal denge arasında bağ kuran tasarımıyla farklılaşıyor. 2018 yılında başlayan projenin 2021’de tamamlanması öngörülüyor.

ZOLOTOY OSTROV, (GOLDEN ISLAND)

Ant Yapı’nın inşası devam eden projelerinden Zolotoy Ostrov (Golden Island), Kremlin’in bulunduğu Moskova’nın tarihi merkezine yakın olan 109.184 metrekare büyüklüğe sahip çok fonksiyonlu bir kompleksin inşasının yanı sıra iş sahasında bulunan tarihi binaların restorasyonu ve adaptasyon sürecini de kapsıyor. Çok işlevli kompleks, yükseltilmiş bölümünde bulunan dört ayrı binanın üç yer altı seviyesi bulunan tek bir stilobat parçasıyla birleşiminden oluşuyor. Çok fonksiyonlu yaşam kompleksi kapsamında; rezidans, otel, ofis ve daireler bulunuyor.

DOMODEDOVO HAVALİMANI TERMİNAL 2

Ant Yapı’nın Moskova’da 2015-2019 yılları arasında inşa ettiği Domodedovo Havalimanı, Moskova’nın güneyinde merkezden 40 kilometre uzaklıkta konumlanıyor. Moskova hava trafiğinin yüzde 35’ini karşılayan ve ülkenin tek özel havalimanı unvanına sahip Domodedovo Havalimanı, 2017 verilerine göre 31 milyona yaklaşan yolcu sayısıyla Rusya’nın en yoğun ikinci havalimanı olma özelliğini taşıyor.

TMB, BÖLGESEL MÜTEAHHİTLİK HEYETLERİ İLE RUSYA’DA

Rusya’da yılda 5-6 milyar dolar düzeyinde proje geliştirmeyi hedefleyen Türkiye Müteahhitler Birliği, bu amaçla Müteahhitlik Heyeti ziyaretleriyle bölge bazında ilişki geliştiriyor.

Türk müteahhitleri, Libya ile yurt dışına adım attıkları 1972 yılından bu yana 124 ülkede toplam 386 milyar dolar tutarında 9 bin 782 proje üstlendi. Türkiye Müteahhitler Birliği yetkilileri, tüm projelerin yüzde 20’sinin gerçekleştiği Rusya’da, Türk müteahhitlerin son derece başarılı işlere imza attığını ve ülkede olumlu bir imaja sahip olduğunu söyledi.

Müteahhitlerimizin kalite ile hız faktörlerinin yanında iletişim kurma ve sosyal hayata entegrasyon becerisiyle Rusya’da öne çıktığını dile getiren TMB (Türkiye Müteahhitler Birliği) yetkilileri, önümüzdeki dönemde bu imajın korunması ve daha da ileriye taşınmasının önemine dikkat çekti.

TMB, yeni bir açılımla Müteahhitlik Heyeti ziyaretleriyle Rusya’da bölge bazında temaslarını artırmayı hedefliyor. Rusya Federasyonu’nun geniş coğrafyasının ve yerel yönetimlerinin gücünü harekete geçirmeyi amaçlayan TMB yetkilileri, şunları söyledi: “Bölgesel Müteahhitlik Heyeti ziyaretlerimizin bizlere, öncelik verdiğimiz bu coğrafyada faaliyetlerimizi yaygınlaştırma ve derinleştirme imkânı sunacağı kanısındayız. Rusya Federasyonu, sektörümüz için önemini önümüzdeki dönemde de korumaya devam edecektir. Kısa sürede, 2012-2015 yıllarındaki ortalama 5-6 milyar dolar tutarındaki potansiyel proje tutarına ulaşabileceğimizi öngörüyoruz. Öte yandan ülkenin ekonomisindeki gelişmeler, enerji fiyatlarının seyri, Batı ülkeleri tarafından uygulanan yaptırımlar bu iyileşme sürecini dolaylı yoldan etkileyebilecektir.”

TMB yetkilileri, Türk inşaat sektörünün Rusya pazarında sadece müteahhit değil yatırımcı olarak da faaliyet gösterdiğinin altını çizdi. Ülkedeki büyük ölçekli birçok üstyapı projesinde Türk firmaların yatırımlarına dikkat çeken TMB yetkilileri, “Bu durum, müteahhitlerimizin Rusya nezdinde diğer ülke müteahhitlerinden daha farklı değerlendirilmesini sağlıyor. Yurt dışı müteahhitlik hizmetlerimiz açısından öne çıkan bu pazar, inşaat malzemeleri ihracatımız açısından da önemli bir potansiyel oluşturuyor” değerlendirmesinde bulundu.

DÜRDANE SEVİNÇ – TOKİ HABER DERGİSİ