TİKA’dan 5 kıtada 30 bin proje
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) Başkan Vekili Serkan Kayalar, 1992 yılından bu yana 5 kıtada yaklaşık 30 bin proje ve faaliyet gerçekleştirdiklerini açıkladı.
Kayalar, TİKA’nın kuruluşunun 28’inci yılı kapsamında, Başkanlığın dünyanın dört bir yanında çeşitli alanlarda yürüttüğü çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
TİKA’nın Bakanlar Kurulunun 24 Ocak 1992 tarihli kararıyla Dışişleri Bakanlığına bağlı teşkilat olarak kurulduğunu hatırlatan Kayalar, TİKA’nın 1999’da Başbakanlığa bağlandığını ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde faaliyetlerini sürdürdüğünü anlattı.
Kayalar, Türkiye’nin hem dünyada hem de bölgesinde önemli aktör haline gelme gayesi neticesinde, 2000’li yıllardan itibaren dış politika anlayışında önemli değişimler geçirdiğine dikkati çekerek, şöyle devam etti: “Bu doğrultuda, TİKA da faaliyet coğrafyasını genişletmiş, 2002’de 12 olan Program Koordinasyon Ofisi sayısını 2011’de 25’e, 2012’de de 33’e yükseltmiştir. TİKA, bugün 60 ülkedeki 62 Program Koordinasyon Ofisiyle 5 kıtada faaliyet göstermektedir. TİKA, kurulduğu 1992’den bu yana 5 kıtada 170’e yakın ülkede, yaklaşık 30 bin proje ve faaliyet gerçekleştirdi. Bu projelerin yaklaşık yüzde 90’ının 2002’den sonra gerçekleştirilmiş olması, TİKA’nın etkinliğinin ne kadar arttığını göstermektedir.”
90 TARİHİ ESER RESTORASYONU
Kayalar, TİKA’nın restorasyon faaliyetlerine ilişkin, “2011’den bu yana başta camiler, türbeler, medreseler, saat kuleleri, kale, hamam, külliye ve çeşmeler olmak üzere toplam 90 tarihi eserin restorasyonu ve renovasyonu tamamlandı” dedi.
Bunlar arasında Cezayir’de kurtuluş mücadelesinin sembolü 500 yıllık Keçiova Camisi, Bosna Hersek’te UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Drina Köprüsü (Sokullu Mehmet Paşa Köprüsü) ve Saraybosna Tarihi Başçarşı Restorasyonu, Sırbistan’da Ram Kalesi’nin restorasyonu olduğunu belirten Kayalar, Etiyopya’da Habeş Kralı Necaşi ile Sahabe Türbeleri Restorasyonu, Kanuni Sultan Süleyman’ın Macaristan’daki türbesine ait kazı çalışmaları, Moğolistan’da Orhun Yazıtları ile Bilge Tonyukuk Anıtlarının koruma altına alınması gibi önemli çalışmaların da bu faaliyetler arasında yer aldığını kaydetti.
Kayalar, TİKA’nın Türk Tipi Kalkınma Yardımı Modeli’nin öncüsü kurumlardan olduğuna işaret ederek, “TİKA, insan odaklı, ayrım gözetmeyen, samimi, şeffaf, eşit ilişkiye ve ortaklığa dayalı, ülkelerin önceliklerini ve ihtiyaçlarını dikkate alan, çevreye, yerel kültüre ve milli değerlere saygılı, hızlı ve çözüm odaklı Türk Tipi Kalkınma iş birliği anlayışıyla uluslararası alanda adından söz ettirmektedir” ifadesini kullandı.
TİKA’nın halihazırda dünyanın dört bir yanında en ücra köşelere ulaştığının altını çizen Kayalar, “TİKA, kendisinden çok önce kurulmuş köklü muadil yabancı kuruluşlarla mütevazı imkanlarla rekabet etmekte, sözde gelişmiş ülkelerin yardım adı altında siyasi ve ticari menfaat kovaladığı bir ortamda sürdürülebilir, insan hayatına doğrudan dokunan ve karşılık beklentisi olmayan projeler üretmektedir” diye konuştu.
“GEÇEN YIL YAKLAŞIK 2 BİN PROJE VE FAALİYET GERÇEKLEŞTİRDİK”
Kayalar, TİKA’nın geçen yıl gerçekleştirdiği proje ve faaliyetlere ilişkin, “Eğitim, sağlık, altyapı, restorasyon, kültürel ve insani yardım alanlarında, geçen yıl yaklaşık 2 bin proje ve faaliyet gerçekleştirdik ve 100’ün üzerinde ülkeye ulaştık” bilgisini paylaştı.
Geçen yıl da öncelikle yakın ve komşu coğrafyayla uzun yıllar sömürü altında ezilmiş ihtiyaç sahibi ülkelere odaklandıklarına işaret eden Kayalar, şu ifadeleri kullandı: “Geçtiğimiz yıl, 346 eğitim projesiyle 100 bine yakın öğrencinin eğitim hizmetlerinden faydalanmasını sağladık. Sağlık alanında 142 projeyi hayata geçirerek 900 binin üzerinde kişiye umut olduk. 5 bine yakın doktor, kamu personeli ve uzmana mesleki eğitim vererek, insan kaynağı kapasite gelişimine ve yaşam kalitesinin yükseltilmesine katkı verdik.”
TİKA’nın prestij projelerine değinen Kayalar, “Yaklaşık 35 ülkede 120’ye yakın açılışa hazır önemli projemiz bulunmakta. Balkanlar ağırlıklı olmakla birlikte Afrika’dan Orta Asya’ya ve Güney Amerika kıtasına kadar geniş coğrafyada açılışa hazır prestij projelerimiz bulunmakta” dedi.
Kayalar, TİKA’nın Türkiye’nin 2023 hedefleri doğrultusunda kültürel varlıkların korunmasına yönelik projelerini artırarak devam ettirmeyi planladığını vurgulayarak, “TİKA, bu bağlamda 2020-2023 döneminde Balkanlar ve Doğu Avrupa’da 20, Doğu, Güney Asya Pasifik ve Latin Amerika’da 4, Orta Asya ve Kafkaslar’da 17, Orta Doğu ve Afrika’da 10 olmak üzere 51 restorasyon projesi daha gerçekleştirmeyi hedefliyor” diye konuştu.
TİKA’nın, kültürel tesislerin altyapısının güçlendirilmesi faaliyetlerine devam edeceğini dile getiren Kayalar, şunları söyledi: “Bu bağlamda, 2020-2023 döneminde kültürel tesislerin inşası, donatımı ve yenilenmesine yönelik 190 projenin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. TİKA, sanatsal, kültürel ve akademik içerikli kültürel organizasyonları ve programları desteklemeye devam edecektir. Bu kapsamda, 2020-2023 döneminde 955 projenin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.”
